• Instytut Jaskry Sp. z o.o. Warszawa, Infolinia - Zapisy: 22-454-64-50 Odziały : Bagno 2, Wejście E, 1 piętro - Śródmieście, Hołubcowa 32 - Ursynów

Badanie pola widzenia – Perymetria

Badanie pola widzenia jest bardzo ważne, ponieważ ma na celu określenie, czy pacjent nie posiada ubytków w polu widzenia. Nie jest to doświadczenie bolesne, a także pozwala na zdiagnozowanie wielu poważnych chorób oczu, na przykład jaskry, która jest jedną z najpoważniejszych dolegliwości, które dotykają ludzki zmysł wzroku. Na czym polega badanie pola widzenia, czyli perymetria i jak przebiega?

Polem widzenia nazywa się przestrzeń, którą odbiera wzrok bez poruszania oczami. Kiedy nie zostanie wykryty ubytek, można spać spokojnie, ponieważ oznacza to, że nerw wzrokowy działa poprawnie, a siatkówka zbiera informacje z całego obszaru owego pola. Kiedy jednak perymetria wykazuje niepoprawny zakres pola widzenia, powinno się przedsięwziąć odpowiednie kroki.

Badanie pola widzenia – na czym polega?

W trakcie perymetrii konieczna jest współpraca pacjenta z lekarzem. Zasadniczo, do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać, jednak warto zadbać o to, by się wyspać przed dniem wizyty u specjalisty, ponieważ ważna jest koncentracja. Okulista poprosi, żeby umieścić głowę w określonym miejscu przy specjalistycznym urządzeniu. Następnie jedno z oczu zostanie zasłonięte, a drugie będzie spoglądało do wnętrza maszyny – musi być ono nieruchome. Przed pacjentem zostanie wyświetlona grafika. Będzie się ona znajdowała w różnych miejscach pola widzenia, natomiast oko musi cały czas pozostać nieruchome. Kiedy pacjent będzie widział ową grafikę, najpewniej będzie poproszony o wciśnięcie odpowiedniego przycisku.

Perymetria dzieli się na dwa rodzaje, statyczną oraz kinetyczną. W obu przypadkach całość badania trwa około 10-15 minut. Perymetria statyczna polega na wyświetlaniu się punktu, który pojawia się i znika w różnych miejscach pola widzenia pacjenta, ma on także zmienną intensywność, to jest czasami wyświetla się bardzo jasno, czasami jest na granicy dostrzegalności (z tego powodu przed perymetrią warto wykonać badanie ostrości wzroku, gdyż w poszczególnych przypadkach obraz może być niewidoczny dla pacjenta).

Podczas perymetrii kinetycznej natomiast pokazuje się ruchomy bodziec, który przesuwa się od brzegu pola widzenia do centrum. Grafika bądź bodziec świetlny porusza się z tą samą prędkością. W tym przypadku często można też użyć metody konfrontacyjnej. Na czym ona polega? Lekarz staje przed pacjentem i przykrywa jedno jego oko. Pacjent musi cały czas patrzeć prosto. Specjalista (trzymając np. długopis) przesuwa swoją rękę w obrębie pola widzenia badanego i poza nim, nie jest to jednak metoda dokładna, ale pozwala zakwalifikować pacjenta do dalszego badania.

Badanie na pole widzenie jest przeprowadzane w celu zdiagnozowania jaskry lub ocenienia jej stanu, a także dla określenia innych chorób nerwu wzrokowego i siatkówki – chodzi na przykład o zwyrodnienie plami żółtej (AMD), a także liczne choroby neurologiczne. Kto powinien pojawić się na badaniu? Perymetria komputerowa jest wskazana dla osób, które nie widzą czegoś w swoim polu widzenia lub nie widzą danego obiektu na brzegu pola widzenia, kiedy zwyczajnie powinno się daną rzecz dostrzec. Punkty, które nie zostały zarejestrowane przez pacjenta to tzw. ubytki w polu widzenia.

Perymetria – wyniki

Perymetria daje wynik w postaci mapy – widoczne są na niej ubytki w polu widzenia i ich intensywność. Do interpretacji owej mapy konieczna jest obecność specjalisty. Warto przy tym wiedzieć, jak w ogóle wygląda pole widzenia u zdrowego człowieka. Kiedy dostrzega obiekty w stronę skroni, może to być nawet zasięg 100 stopni, jednak w drugą stronę – ze względu na obecność nosa – będzie to około 60 stopni. Obiekty w dół natomiast są dostrzegalne do kąta 70 stopni. Ze względu na ochronę oczu przed słońcem, człowiek może dostrzegać przedmioty powyżej oczu na około 50 stopni. Dobra rozpiętość pola widzenia to jednak nie wszystko, ponieważ czasami zdarza się, że pacjent nie widzi jakiegoś punktu w obrębie swojego pola, a przez to może się okazać, iż to początkowe stadia zwyrodnienia plamki żółtej, czyli inaczej AMD. Choroby w tym obszarze zazwyczaj powodują występowanie tzw. mroczków w pobliżu lub punkcie ubytku pola widzenia. Warto wiedzieć, że pacjenci zazwyczaj nie odnotowują czarnych punktów w polu widzenia, ponieważ wzrok działa w ten sposób, że pobiera informacje z okolicznych sygnałów i uzupełnia lukę.

Dodatkowo warto wspomnieć, że badanie pola widzenia nie jest drogim badaniem, dlatego tym bardziej dobrze jest je wykonać w celu kontroli stanu swojego wzroku. Co więcej, to bardzo ważne, żeby regularnie stawiać się u okulisty – zazwyczaj wystarcza jedna wizyta rocznie. Dlaczego to takie istotne? Badanie wzroku pozwala wcześnie zdiagnozować poszczególne dolegliwości, a jak powszechnie wiadomo – choroby we wczesnym stadium są znacznie prostsze do wyleczenia. Brak regularnych kontroli może nawet spowodować trwałe uszkodzenie wzroku, np. w przypadku długo nieleczonej jaskry.

Operacje zeza u dorosłych – wszystko co musisz wiedzieć

Obowiązkiem każdego z nas jest odpowiednie dbanie o zmysł wzroku, ponieważ funkcjonowanie z uszkodzonymi oczami jest bardzo problematyczne. Niektóre schorzenia są bardziej poważne, inne mniej. Zez na szczęście zalicza się do tej drugiej kategorii, co nie zmienia faktu, że warto jest go korygować. Jak wygląda leczenie zeza u dorosłych?

Zez jest chorobą, której najbardziej widocznym objawem jest nierówne ułożenie oczu w oczodole – ma to związek z nieprawidłową pracą mięśni odpowiadających za kierowanie gałką oczną. Jednak często niemożliwe jest także widzenie obuoczne, przestrzenne. Chorzy pacjenci nie są też w stanie widzieć trójwymiarowych obrazów. Mimo, że jest to łagodna wada, to może znacznie utrudnić życie – zwłaszcza osobom, które chcą wykonywać zawody wymagające precyzji (np. lekarz). Najczęściej zez określa się przez jego kierunek – może być to zez rozbieżny (oko wędruje w stronę ucha, zbieżny (w stroną drugiego oka), pionowy oraz skośny.

Zazwyczaj zez jest leczony u dzieci, ponieważ im starszy jest człowiek, tym leczenie może być trudniejsze. Co więcej, dla najmłodszych często wystarczają wyłącznie odpowiednie okulary. Bardziej złożone przypadki wymagają interwencji chirurgicznej. Nie można zapominać, że obecność zeza może powodować liczne kompleksy (zwłaszcza u młodzieży), co prowadzi do niskiej samooceny, a w najgorszych przypadkach depresji.

Zez u dorosłych jest jednak znacznie trudniejszy do wyleczenia. Trzeba zaznaczyć, że jeżeli zez pojawił się nagle (objawiać się będzie najpewniej podwójnym widzeniem), to należy niezwłocznie wykonać zabieg chirurgiczny. W przypadku natomiast osób, które z tą dolegliwością zmagają się od najmłodszych lat, należy przed operacją odpowiednio się przygotować.

Czy operacja zeza u dorosłych jest skuteczna? Jak leczyć zeza u dorosłych?

Wwiększości przypadków leczenie zeza u dorosłych jest w pełni skuteczne, nawet jeżeli w grę wchodzi zez rozbieżny. Co więcej, ludzie zmagający się z tą dolegliwością od lat żałują, że nie zgłosiły się do specjalisty wcześniej. Trzeba wiedzieć, że operacja zeza nie jest wyłącznie zabiegiem kosmetycznym, mimo że wiele osób właśnie tak to odbiera. Zez dotyczy także mózgu, ponieważ to on wysyła sygnały mięśniom sterującym gałką oczną. Mało tego, zez może często być objawem chorób, takich jak stwardnienie rozsiane, guzy mózgu itd.

Leczenie zeza u dorosłych wymaga przede wszystkim dobrego rozpoznania dolegliwości – w tym przypadku należy udać się do strabologa. Warto wiedzieć, że zeza u dorosłych nie da się wyleczyć laserowo, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Zabieg wykonuje się na mięśniach, na zewnątrz gałki. Zależnie od typu schorzenia, operacja zeza ma na celu osłabienie lub wzmocnienie pewnych mięśni poruszająych gałką oczną. W celu osłabienia mięśni, przesuwa się je w stronę tyłu gałki ocznej, natomiast by wzmocnić owe mięśnie – należy je skrócić.

Warto zaznaczyć, że pacjent musi do zabiegu odpowiednio się przygotować. 24 godziny przed zabiegiem nie wolno spożywać alkoholu. Dodatkowo, 6 godzin przed operacją nie wolno jeść ani pić. Co więcej, również 6 godzin przed zabiegiem nie wolno palić papierosów i innych wyrobów tytoniowych. Nie powinno się również wykoywać makijażu, ani zakładać biżuterii. Dobrym pomysłem jest przyjechanie do lekarza razem z zaufaną osobą, która odwiezie pacjenta do domu. Po zabiegu zapewne konieczne będzie spędzenie jeszcze kilku godzin w ośrodku. Po powrocie do domu należy stosować wskazane przez lekarza krople do oczu.

Zazwyczaj zabieg jest bezbolesny, ponieważ odbywa się ze znieczuleniem ogólnym. Następnego dnia, lekarz prawdopodobnie dokona kontroli, natomiast następna kontrola powinna mieć miejsce około tydzień po operacji. Na ostateczne efekty zwykle należy odczekać około 7 tygodni.

Niestety zdarza się, że po wykonanym zabiegu korekcja zeza u dorosłych nie będzie zakończona. Ma to związek z tym, że gałki oczne mogą znów ustawić się w niewłaściwej pozycji. Wynika to z tego, że najczęściej u pacjentów mających wadę od wielu lat, mózg jak i ciało przyzwyczajają się do konkretnego ułożenia mięśni gałkowych. Z tego powodu należy liczyć się z tym, że może się okazać, iż konieczna będzie kolejna operacja zeza. Powikłania mogą się pojawić zarówno w krótkim czasie po wizycie u chirurga, jak i po kilku latach. Najczęściej zez po operacji ma inny kąt, niż przed operacją, może się zmienić też (aczkolwiek nie musi) jego kierunek.

Kiedy najczęściej potrzebna jest ponowna operacja zeza?

Powikłania są najczęściej spotykane w przypadku leczenia zeza skośnego lub pionowego. Podobnie sprawa wygląda, kiedy jedno z oczu ma stwierdzone niedowidzenie. Innym powodem może też być zabliźnienie się tkanek, kiedy oko się goi. Zez może ponownie się pojawić także w sytuacji, kiedy procesy neurologiczne tworzą nową równowagę w kontekście mięśni poruszających gałką oczną.

Objawy zaćmy – pierwsze sygnały

Choroby wzroku to bardzo poważne dolegliwości, ponieważ mogą one prowadzić do znacznego pogorszenia się ogólnego komfortu życia. Oczy są potrzebne do wykonywania praktycznie wszystkich codziennych czynności – chodzi przecież o prowadzenie samochodu, pracę, robienie zakupów itd. Z tego powodu warto jest odpowiednio dbać o ten wyjątkowy zmysł. Jedną z poważniejszych chorób jest tzw. katarakta, czyli inaczej zaćma, która według WHO jest główną przyczyną upośledzeń wzroku.

Czym jest zaćma?

Zasadniczo charakter tej choroby zależy od jej typu. Jest to wrodzona lub degeneracyjna choroba wzroku, której efektem jest zmętnienie soczewki. W niektórych przypadkach może powodować nawet ślepotę. Wytwarza się przez powstawanie plamek oraz zmętnień na przezroczystej soczewce oka – przez to światło gorzej dostaje się do siatkówki. Warto wiedzieć, że na tę dolegliwość cierpi około 20 mln osób na całym świecie, gdzie w Polsce liczba chorych jest bliska milionowi. Zaćma częściej występuje u kobiet, a większość ludzi po 70 roku życia w pewnym stopniu cierpi na tę dolegliwość. Pierwsze objawy zaćmy to najczęściej pogorszenie się ostrości widzenia.

Rozróżnia się kilka rodzajów tej choroby, zazwyczaj różnią się one przebiegiem i objawami.

Zaćma starcza

Ten rodzaj zaćmy polega na osłabieniu się wzroku, zarówno w przypadku rozpoznawania obiektów bliskich, jak i dalekich. W tym przypadku nie pomagają okulary korekcyjne. Często zmętnienie dotyka całej soczewki.

Starcza zaćma – objawy

Najczęstszym objawem jest zaburzenie widzenia, które powoduje zmętnienie obrazu, a niejednokrotnie wiąże się także z utratą wzroku. Na soczewce można dostrzec zmianę koloru źrenicy – kiedy zwykle jest czarna, to w przypadku zaćmy będzie to kolor szary. Choroba ta najczęściej występuje po 50 roku życia.

Zaćma wikłająca

W tym przypadku przyczyny zaćmy leżą w innych dolegliwościach. Ten typ również objawia się zmętnieniem obrazu. Występuje ona z powodu różnych stanów zapalnych zmysłu wzroku, a także może iść w parze z jaskrą, odwarstwieniem siatkówki czy podczas cukrzycy, która szybko się rozwija.

Zaćma wrodzona

Dolegliwość ta jest obecna już od narodzin dziecka, czasami pojawia się w pierwszych miesiącach lub latach. Przyczyny zaćmy w tym przypadku są efektem zmian chromosomalnych i metabolicznych. Czasami leki przyjmowane przez matkę w okresie ciąży mogą powodować tę dolegliwość.

Objawy zaćmy oka w tym przypadku przez długi czas mogą obejmować wyłącznie pogorszenie widzenia. Czasem można u dziecka dostrzec szarą źrenicę, a u niektórych malców dochodzi do oczopląsu. Małe dzieci również mogą często pocierać pięściami oczy. Zaćmę wrodzoną można także zauważyć podczas nauki chodzenia, kiedy pociecha nie rozpoznaje otoczenia i porusza się źle. Ten rodzaj zaćmy może też powoli powiększać się, a przez to objawy są odczuwalne dopiero, kiedy maluch idzie do szkoły. W przypadku zaćmy wrodzonej dziecko zwykle po prostu nie wie, że coś jest nie tak z jego wzrokiem, dlatego warto jest cyklicznie odwiedzać okulistę.

Budowa okularów – jak zbudowane są okulary?

Wzrok to zmysł, który często wymaga profesjonalnej opieki – kiedy jej zabraknie, może się on znacznie pogorszyć, co wpłynie na komfort życia. Kiedy w grę wchodzi wada wzroku – konieczne jest zaopatrzenie się w odpowiednie soczewki lub okulary. Czytając dalej dowiesz się dokładnie, z czego składają się okulary!

Okulary korekcyjne są przyrządem optycznym, który został wynaleziony przez (zgodnie z legendą, nie ma konkretnych faktów na ten temat) angielskiego uczonego Rogera Bacona. Warto jednak zaznaczyć, że w celu polepszenia wzroku, szkło stosowano jeszcze w starożytności. Wedle podań cesarz rzymski Neron, do oglądania walk gladiatorów używał wyszlifowanego kamienia szlachetnego (najpewniej szmaragdu). Pierwsze narzędzia, które mogły zyskać miano okularów pojawiły się jeszcze w X wieku w krajach arabskich oraz w Chinach. W Europie znane były dopiero od XIV wieku, jednak zaczęły być dokładne dopiero w XVI, kiedy Jan Kepler przeprowadzał liczne badania na temat optyki. Na samym początku okulary posiadały jedną soczewkę, jednak Beniamin Franklin wymyślił okulary dwuogniskowe. Dzisiaj, w przeciwieństwie do kilku wieków wstecz – okulary nie są symbolem luksusu, ale standardową pomocą dla każdego człowieka.

Z czego składają się okulary?

Budowa okularów nie jest skomplikowana, jednak warto wiedzieć, na co zwracać uwagę podczas wyboru konkretnych oprawek. Części okularów mogą się między sobą różnić w zależności od stylu ich wykonania i obecnej mody.

Na sam początek warto powiedzieć odrobinę o tarczy (okularze) – to część okularów, w której montuje się soczewkę okularową – te dwa pojęcia bywają mylone. Soczewka natomiast jest szkłem korygującym widzenie – jest dostosowywana do konkretnego człowieka – można rozróżnić prawą oraz lewą. Wymienione wyżej części okularów mieszczą się w tzw. froncie oprawki. Mostkiem nazywa się część okularów, która łączy część prawą oraz lewą.

Zaraz przy owym mostku z kolei, znajdują się tzw. noski. To bardzo istotny element, ponieważ na noskach opierają się okulary na nosie. Najczęściej są one nieruchome (kiedy front okularów wykonany jest z tworzywa sztucznego). Podczas wybierania oprawek należy zwrócić uwagę na to, żeby noski nie uciskały zbyt mocno i nie uwierały – w tym przypadku nie ma możliwości ich regulacji. Natomiast kiedy front oprawki jest wykonany z metalu, to najczęściej noski są ruchome. To znacznie lepsze rozwiązanie podczas wyboru oprawek – można je regulować. Warto wiedzieć, że noski powinny opierać się na nosie całą swoją powierzchnią – w innym wypadku okulary mogą być niewygodne, a na nosie zostaną odciśnięte czerwone plamy. Powinny być dobierane zależnie od wagi okularów – im cięższe, tym noski powinny być większe – ciężar będzie bardziej rozłożony.

Zauszniki to boczne, składane części okularów. Nie powinny uwierać – dobra regulacja sprawia, że okulary dobrze trzymają się na głowie, a przy tym są wygodne. Budowa okularów sprawia, że po czasie mogą się one odkształcić (zauszniki), jednak by się z tym uporać, wystarczy spędzić kilka chwil u optyka.